Gaudi
 

Kiedy kilkanaście lat temu wracałem z rodziną z włóczęgi po Maroko, w trasie przez Europę miałem w planach tylko jedno miejsce, które chciałem koniecznie zobaczyć. Sagrada Familia. Niestety, dane mi było zobaczyć ją tylko z zewnątrz, bo dość późno wieczorem zajechaliśmy do Barcelony. Wówczas prace były na tym etapie jak na foto poniżej, a ja sądziłem, że jeszcze kilka dekad minie, zanim ta genialna budowla zostanie ukończona.

https://i.postimg.cc/g2tKySQm/MG-8275.jpg

Wczoraj Leon XIV poświęcił najwyższą wieżę (symbolizującą Chrystusa) i tym samym nastąpiło oficjalne "otwarcie" dzieła życia Gaudiego.



Ten kościół to symbol - i to nie tylko w całokształcie architektury czy detalach rzeźb, na których poznanie nie starczyłoby życia. To również symbol nadziei dla Europy, która ostatnio gdzieś zgubiła swoje korzenie. I jeśli jest jeszcze gdzieś w zachodniej Europie jakieś miejsce, które chciałbym zobaczyć (a w tym przypadku wrócić) to właśnie jest to Sagrada Familia. Mam nadzieję wrócić kiedyś do tego wątku, żeby go uzupełnić. Tymczasem chylę czoła przed tym geniuszem architektury, sztuki i teologii - człowiekiem, który zmarł w ubóstwie, za to w powszechnej opinii świętości.

Z tego co pamiętam, to Gaudi codziennie rysował nowy etap budowy. Nie było całego projektu. Statykę sił miał we krwi.

I z tego co pamiętam, to go tramwaj przejechał.

A budynek zacny nie tylko w symbolice, ale też i w inżynierii.

Dość powiedzieć, że Sagrada jest w większości z kamienia (choć z betonu też). A właściwie z ogromnych klocków litej skały łączonych stalowymi rdzeniami. Ale Ty to lepiej opiszesz ode mnie, ino na razie Cię nie naciągam - teraz jedź se po tych swoich ścieżkach.
https://i.postimg.cc/RZSJ7JNZ/kasztan.gif

W opisach często piszą, że to secesja - większej bzdury nie widziałem. Pomijając fakt, że Gaudi zamierzał stworzyć budowlę, nie tyle w samej architekturze, co w charakterze - gotycką (kilka wieków budowania, jedno pokolenie zaczyna, kolejne kończą, strzelisty charakter, choć też i rozwiązania konstrukcyjne, detale etc., etc.), to nie da się go usystematyzować. Gaudi, przy swej ogromnej pokorze, czego wyrazem są takie symboliczne detale jak np. wysokość (172,5m) Sagrady niższa o pół metra od wzgórza nad Barceloną (przeciwieństwo pychy wieży Babel), stworzył coś nieklasyfikowalnego i niepowtarzalnego.

Chętnie poczytam takie kombo w postaci opisu technicznego Fazika i artystyczno-historycznego Arbo :)

Bylem z rodzina w ubieglym roku i musze jeszcze raz jechac. Z zewnatrz wyglada wspaniale, ale wewnatrz nie bylo nam dane zobaczyc. Jesienia bilety byly wyprzedane z miesiecznym wyprzedzeniem. Ja jestem Gaudim zachwycony! Bylismy w ogrodach i w jego willi i to, co on stworzyl jest po prostu niesamowite.

Właśnie chciałem napisać, że Gaudi to nie tylko Sagrada. Do pozostałych jego dzieł wchodzicie bez problemu. Mi również nie było dane zimą wejść do wewnątrz ale i nie taki był cel mojej wycieczki. Byłem na Tierssenie i nie bardzo mi zależało na innych atrakcjach.

:Thumbs_Up::)

Zacytuję

Choć podczas studiów uchodził za nieregularnego studenta i często podążał własną ścieżką (buntując się przeciwko sztywnym regułom geometrii i ucząc się na własną rękę), dyrektor szkoły podsumował jego edukację słynnymi słowami:„Daliśmy ten tytuł naukowy głupcowi albo geniuszowi. Czas pokaże”.

Koniec cytatu.

Jak widać, chodzenie własnymi ścieżkami daje czasami takie efekty

Owszem, Gaudi to nie tylko Sagrada, ale Sagrada to cały Gaudi :]
Bez tej katedry (Świątynia Pokutna Świętej Rodziny to pełna nazwa SF) Gaudi pozostałby jednym z wielu. Sagrada stawia go jako tego jedynego, a ja stawiam tezę, że Gaudi tą świątynią stworzył osobny (i ostatni) wielki okres (którego zresztą jest jedynym przedstawicielem) w historii architektury opartej o klasykę - gaudizm. Po nim już tylko oderwany od korzeni modernizm i jego pokłosie, a w efekcie upadek klasycznej architektury (w dodatku stal i szkło jako główny budulec nie ma tej trwałości co kamień, to kulturowy powrót do lepianek - w sensie przetrwania przez tysiąclecia).

Co więcej.
Wiele osób zajmujących się historią sztuki czy architektury twierdzi, że Gaudi zafascynowany (właściwiej byłoby rzec: zakochany) gotykiem przejął i zaimplementował w SF z gotyku jego charakterystyczne cechy architektoniczne (o których krótko nadmieniłem wyżej), wzorując się na francuskich (głównie) katedrach. Jednakże najczęściej pomijają (znamienne dla postmodernizmu w szerokim tego pojęcia znaczeniu) najważniejszy aspekt, który dla niego był o wiele bardziej istotny, właściwie najważniejszy - sakralność, duchowość i indywidualizm gotyku wyróżniające go spośród innych stylów. I jak Gaudi budował duchem, to np. taki modernizm i nast. budują tworzywem.

Dlaczego gotyk jest takim ewenementem?
Zauważcie - kościoły renesansowe, manierystyczne, barokowe i następne, aż do historyzmu włącznie, niewiele się różnią do budowli świeckich - z reguły kopułą jako dodatkiem, a bryły, fasady etc. są właściwie "z jednej sztancy"; ich przemiana w następne style to głównie tylko kosmetyka (np. barok jest bardziej udekorowany od renesansu, rokoko jeszcze bardziej od baroku itd., ale główne założenia ciągle te same). Gotyk stworzył osobny "dział" architektury tylko dla świątyń. Nie da się pomylić gotyckiej katedry z gotyckim zamkiem, a gdyby nie kopuła na bazylice św. Piotra, to równie dobrze architektonicznie mogłaby to być ogromna kamienica (pałac) bogatego rzymianina. Równocześnie te wszystkie style, od renesansu poczynając, są niejako "popłuczynami" po starożytnych (oczywiście nie ujmuję nic ich wspaniałości, bo ta architektura nawiązująca do klasyki przypomina o korzeniach cywilizacji europejskiej; tutaj założenie budowania duchem ciągle jest aktualne niejako "z rozpędu", dopiero modernizm to burzy). Gotyk zaś jest sam w sobie osobną (wyjątkową, szczególnie się wyróżniającą) jakością w historii architektury ostatnich 2000 lat - zarówno ze względu na odmienność pośród innych stylów, jak i na jego aspekt duchowy, choć oczywiście również czerpie ze starożytnych w kwestiach konstrukcyjnych.

Gaudi zrobił coś, czego nie dokonał żaden inny architekt w historii - przełożył tę sakralność/duchowość gotyku na swój własny styl. Można pomylić Berniniego z Buonarottim (nb również moim ulubionym), ba! nawet Witruwiusza z Leonardem, Gaudiego się nie da pomylić z nikim. I w tym się objawia jego geniusz.

A dwa dni temu 10.06.2026 minęło równo 100 lat od jego śmierci.